De macht van informele leiders staat nergens op papier, maar ze lééft: in (project)teams, chatgroepen, koffiekamers en netwerken, in en dwars door de formele organisatiestructuur heen.
Positieve energie
Informele invloed kan krachtig zijn. Misschien vind je dat als formeel leidinggevende weleens ongemakkelijk, want:
- Wat als informele leiders een rem vormen?
- Wat als ze zelf niet doorhebben hoeveel invloed ze hebben?
- Wat als informele macht botsende perspectieven in stand houdt?
Om te beginnen is het goed je te realiseren dat informele macht niet iets is om tegenin te gaan of de kop in te drukken. Want met de positieve eigenschappen ervan kun je juist je voordeel doen. Informele leiders kunnen namelijk:
- draagvlak creëren
- verandering aanjagen
- ontwikkelingen versnellen
- collega’s inspireren of juist kalmeren
Ze brengen dus heel wat in beweging in de organisatie. Beweging die zich niet laat indammen. En als jij die energie benut op het moment dat de formele macht blijft steken, kunnen informele leiders je helpen om koers te houden en vaart te maken.
Informele leiders kunnen je helpen om koers te houden en vaart te maken
Dynamiek en saamhorigheid
Informele macht is een wezenlijk onderdeel van de organisatie, die jouw aandacht verdient. Zorg als leidinggevende daarom dat je de dynamiek in je team en op de afdeling begrijpt. Maak werk van een sociaal veilig werkklimaat, investeer in een positief gespreksklimaat en wees duidelijk over eigenaarschap. Door open en eerlijk te communiceren, als sturende kracht zichtbaar te zijn (zonder je boven het team te plaatsen), medewerkers om input te vragen en hun inbreng te waarderen, creëer je onderling vertrouwen en gelijkwaardigheid – de perfecte basis voor een goede relatie met de informele macht.
Informele macht: zó ga je ermee om
Rechtdoorzee werkt en doet onderzoek in veel organisaties. Uit onze ervaringen en inzichten geven we je hier 3 constructieve manieren om informele macht goed te benutten. De kern daarvan: wees er niet huiverig voor, maar juist nieuwsgierig naar. Ga na wie de informele leiders zijn, zoek ze op en maak hun invloed bespreekbaar.
1. Ontdek wie het echte gesprek bepaalt
Denk niet alleen aan de collega’s die het woord voeren tijdens vergaderingen, maar kijk ook wie de toon zetten buiten de vergaderzaal. Wie oefenen daar invloed uit dankzij hun kennis, goede voelsprieten en sociale skills? Doe de 5 minuten-check!
5 MINUTEN-CHECK
- Bij wie lopen mensen binnen als ze vastlopen?
- Wie bepaalt de sfeer als diegene iets zegt?
- Wie weet altijd hoe het écht zit?
- Wie beïnvloedt dat sommige ideeën direct aanslaan en andere juist niet?
- Van wie nemen mensen dingen aan?
Komt dezelfde naam 2 keer of vaker terug? Dan heb je een informele leider gevonden.
2. Betrek informele leiders vroeg
Nodig informele leiders uit als er alleen nog maar een idee ligt (dus niet pas als een plan al helemaal is uitgewerkt). Vraag naar hun mening en verwachtingen. Vinden zij het idee kansrijk of niet? Wat denken zij dat andere medewerkers ervan vinden? Wat is er nodig om de verwachtingen goed te managen? Laat merken dat je hun kennis, inzichten en contacten – hun positie in de organisatie – op prijs stelt.
3. Maak hun invloed bespreekbaar
Zodra je over macht en invloed praat, neemt de spanning af die er eventueel omheen hangt. Bespreek daarom met de informele leiders wat je ziet:
- ‘Ik merk dat jouw stem veel gewicht heeft in het team. Ik ben benieuwd: wat zie jij gebeuren dat ik misschien mis? En hoe kunnen we jouw invloed gebruiken om het team een stap verder te brengen?’
- ‘Ik zie dat sommige besluiten pas echt landen als jij ze hebt toegelicht. Hoe komt dat denk je?’
- ‘Wat hoor jij in de wandelgangen over dit onderwerp?’
- ‘Ik heb het idee dat er meer invloed op dit thema wordt uitgeoefend dan tijdens de overleggen duidelijk wordt. Klopt dat beeld? Wat zou er gebeuren als we die invloed ook in het overleg ruimte geven?’
- Bedenk samen wat stakeholders nodig hebben, bijvoorbeeld om mee te willen in een verandering.
Wat levert het jou op?
We zeiden het al, er zitten veel positieve kanten aan informele macht. Ga je er goed mee om, dan krijg je er heel wat voor terug. Zoals:
- snellere besluitvorming
- minder ruis rond besluiten
- beter zicht op de onderstroom
- een realistischer beeld van wat er speelt
- effectiever leiderschap met minder weerstand
- minder gedoe buiten de vergadertafel
Informele macht: ga je er goed mee om, dan krijg je er heel wat voor terug
Tot slot
Informele macht is er altijd. De vraag is niet óf je ermee te maken hebt, maar wat je ermee doet. Informele leiders kunnen jouw gezag soms spannend maken, maar juist de samenwerking met hen bepaalt hoe soepel je organisatie beweegt.
Verder praten?
Wil je een keer sparren over informele macht in jouw organisatie? Bel me op 06-22 45 93 89.
Mail je liever? Dat kan via mascha@rechtdoorzee.nu.
Leuk je binnenkort te spreken!
Mascha Weijers & team Rechtdoorzee




